Eğitim 2 dakikalık okuma
“Kazanım” kelimesi müfredat belgelerinde geçen teknik bir terim gibi durur ama aslında çok basit bir şeyi anlatır: bir öğrencinin, bir konuyu öğrendiğinde yapabilir hâle geldiği şey.
Konu ile kazanım aynı şey değildir
“Üslü sayılar” bir konudur. “Üslü ifadelerle çarpma ve bölme işlemlerini yapar” bir kazanımdır. Fark önemsiz görünür ama çalışma biçimini tümüyle değiştirir.
Konu üzerinden çalışan öğrenci “üslü sayıları bitirdim” der. Kazanım üzerinden çalışan öğrenci “çarpmayı yapıyorum, bölmede takılıyorum” der. İkincisi, ne yapacağını bilir.
Neden sınavda işe yarar
Merkezî sınavlarda sorular konu başlığına göre değil kazanıma göre yazılır. Bir soru çoğu zaman tek bir kazanımı ölçer. Yanlış yapılan soruyu “matematik kötü” diye değil “şu kazanım eksik” diye kaydeden öğrenci, tekrar edeceği yeri bilir.
Uygulaması: yanlış defterinin kazanımlı hâli
Yanlış yapılan her soruya, sorunun ölçtüğü kazanım kodunu yazmak yeterlidir. Birkaç deneme sonunda tablo kendiliğinden ortaya çıkar: aynı kod üç kez tekrarlanıyorsa orası tesadüf değildir.
- Kod tekrarlanıyorsa: konu eksik, baştan çalışılmalı.
- Kod hep farklıysa ama yanlış çoksa: dikkat ya da süre sorunu.
- Kod yok, soru okunmamış: sınav tekniği sorunu.
Üç durumun çözümü birbirinden tamamen farklıdır — ayırmadan çalışmak zaman kaybettirir.
Öğretmen için
Sınıf genelinde aynı kazanımda yığılma varsa sorun öğrencide değil anlatımdadır. Kazanım bazlı analiz, zümre toplantısında konuşulacak somut veri üretir.
Yayınlarda karşılığı
Kazanım hücreli soru bankalarında her sorunun yanında ölçtüğü kazanım yazılıdır. Bu, yukarıdaki defteri tutmayı ayrıca uğraşmadan mümkün kılar: yanlış yapılan sorunun kodu zaten sayfada durur.